“Ba ngàn thế giới thơm”- Thơ cổ điển Nhật Bản

WAKA (Hòa ca) hay TANKA (Đoản ca)

alt

Thơ ca Phù Tang không bắt đầu bằng trường ca hay những sử thi đồ sộ ,mà bắt đầu bằng những vần thơ trữ tình gọi là Waka (Hòa ca) hay Tanka (Đoản ca),toàn bài chỉ gồm 31 âm tiết.Những tuôn chảy trong vỏ ốc nhỏ ấy là tiếng vọng của đại dương tình yêu và đại dương thiên nhiên,nghĩa là của trái tim vô hạn và bốn mùa vô tận xứ ...Thiên nhiên và con người quyện vào nhau trong thơ Waka.Thơ ca ấy,bầu trời ấy ,trái tim ấy tràn ngập màu hoa đào.Và nếu không có màu hoa đào?Công chúa Shokushi từ Tk XII đã gửi lời bi ca này:

"Hoa đào đi rồi

Tâm tư không màu sắc

Khi nhìn quanh tôi

Trong bầu trời rỗng

Mưa mùa xuân rơi"

Không còn cái đẹp của thiên nhiên và tình yêu,dường như chỉ còn lại hư không trong trái tim.Và nếu như loại bỏ cái đẹp ấy đi,thơ ca Nhật chỉ còn lại hư không..

alt

Thơ Haikư thường không xao động tình yêu như thơ Tanka....

Waka nguyên là tên chung cho các loại thơ khác nhau,để phân biệt với thơ Trung quốc.Nhưng từ Thế kỷ thứ VIII trở đi ,chữ WAKA đồng nghĩa với TANKA gồm 31 âm tiết,sắp xếp như sau:

Dòng 1 có 5 âm

Dòng 2 có 7 âm

Dòng 3 có 5 âm

17 âm tiết (gọi là KAMI NO KU (thượng cú)

Dòng 4 có 7 âm

Dòng 5 có 7 âm

14 âm tiết (gọi là SHIMO NO KU (hạ cú)

Vd

Iwabashiru (Thượng cú)

Tarumi noue no

Sawarabi no

Meizuru haru ni (Hạ cú)

Narinikerukamo

Bài thơ trên có thể dịch như sau:

"Bên bờ dốc đá

Thác tuôn xuống đồi

Và loài dương xỉ

cũng vừa sinh sôi

-À xuân đến rồi!!

Tanka hay Waka là loại thơ trữ tình ,"giàu nữ tính" hiếm khi thể hiện những cảm xúc dữ dội như cuồng nộ,uất hận,kinh hoàng...những cảm xúc mà ta dễ gặp ở các nền thơ ca khác,nhiều ""nam tính" hơn...

Một số bài minh họa:

"Trên bờ vịnh Waka

Sóng triều dâng ngập lối

Nhớ thương lau sậy

Một đàn hạc khóc

Bay về phương xa"

Yakamochi sáng tác trước năm 759 (TK thứ 8)

khi ông 41 tuổi.

"Tôi đi hái

Những bông hoa tím

trên cánh đồng

Và tôi ở lại

Ngủ giữa mùa xuân"

Yakamochi

"Vườn xuân đẹp sao

Đường đi ngời sáng

Bóng hoa hồng đào

Một người con gái

Từ đâu bước vào"

Yakamochi

" Cánh đồng mùa xuân

Sương mù giăng phủ

Mênh mông

Ánh hoàng hôn cháy

Tiếng oanh vang lừng"

Yakamochi

"Có một thứ nhạt phai

Mà không ai nhìn thấy

Bởi sắc ngoài còn tươi

Đóa hoa vô định ấy

Là trái tim con người"

Ono no Komachi-

Khoảng năm 833-857.

KOMACHI,Nàng như là huyền thoại,nhan sắc tuyệt trần,một cô gái đam mê và đào hoa,một bóng ma ,như một hình bóng u sầu lang thang qua bao thế kỷ, như một nhà thơ lang thang và hư ảo.

Tên nàng trở thành biểu tượng trong bài thơ của Basho :

"Vầng trăng đầy

nghiêng mình về biển

7 nàng Komachi."

Thực ra chỉ có một Komachi,nhưng giống như vầng trăng,nàng hiện thân trong cuộc đời và trong văn chương từng lúc khác nhau,với vô vàn bóng ảnh.Nàng đam mê cuộc sống và vì vậy cuộc sống đã đam mê nàng và nàng đã trở thành giấc mộng của mọi người,

Bài số 797 . Vào một đêm không trăng

" Nhớ thương vô bờ

Đêm đen như huyền ngọc

Em nằm bơ vơ

Khoác lên người áo trái

Mơ về ai trong mơ"

rồi

"Đêm thiếu trăng soi

Chẳng gặp được người

Hồn em mê dại

Ngực như bừng cháy

Trái tim rã rời

Bài số 1.030

" Tình YÊU

Như người ta gọi

Là dây vô hình

Buộc ta khó thoát

Nỗi đời phiêu linh"

...

Trích "Ba nghìn thế giới thơm"

Nhật Chiêu

Tái bản 2015-Nhà Xb Văn Học

****

Thân mến gửi các bạn nghiên cứu và thể hiện THƠ NĂM CÂU dựa theo cấu trúc trên đây.

Chúc thành công.

Hà Nội ngày 23/1/2019

ĐINH NHẬT HẠNH

--

Đinh Hạnh
DT: 04.38647676
DD: 0913325069
Địa chỉ nhà riêng:
72 ngõ 24 phố Kim Đồng - Hoàng Mai - Hànội

Video Tổng Hợp

Quảng Cáo

Lượng truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay1111
mod_vvisit_counterHôm qua2470
mod_vvisit_counterTất cả3156757
Hiện có 112 khách Trực tuyến